Lakshya Sen tự chi tiền vô địch Hylo Open: bài toán tài chính của cầu lông Ấn Độ

Bốn giải đấu, không một đồng hỗ trợ

Chuỗi giải châu Âu cuối mùa là chặng then chốt với các tay vợt muốn giữ thứ hạng. Bốn giải Arctic Open, Denmark Open, French Open và Hylo Open đều thuộc nhóm Super 500 trở lên, tức mang lại lượng điểm xếp hạng đáng kể. Thế nhưng, Cơ quan Thể thao Ấn Độ (SAI) đã giữ lại khoản kinh phí cho cả bốn giải, khiến nhiều tay vợt hàng đầu nước này rơi vào thế phải tự lo chi phí.

Trường hợp gây chú ý nhất là Lakshya Sen. Theo The Indian Express, HLV Vimal Kumar đã khuyên anh chấp nhận thực tế không có huy chương tại Asian Games, tự bỏ tiền đi đấu và chứng minh bằng danh hiệu. Ngay cả cha của Sen cũng khuyên con trai chấp nhận việc bị cắt tài trợ để tiếp tục thi đấu.

Riêng với Hylo Open, hồ sơ được nộp đúng hạn theo quy trình nhưng vẫn không được SAI duyệt. Tay vợt Ấn Độ gần như không có lựa chọn: nếu rút lui, Sen phải nộp khoản phạt 5.000 USD cho Liên đoàn Cầu lông Thế giới (BWF). Anh chọn ra sân, dồn sự bức xúc vào việc giữ bình tĩnh trên sân và giành chức vô địch. Cùng giải, P.V. Sindhu cũng lên ngôi, tạo nên nghịch lý: hai danh hiệu lớn đến đúng vào lúc nguồn tiền bị rút lại.

Vì sao cầu lông cần tiền nhà nước

Khác với quần vợt hay các môn chuyên nghiệp có tiền thưởng khổng lồ, tiền thưởng trên BWF World Tour chỉ là một phần nhỏ, không đủ để tay vợt tự nuôi cả bộ máy huấn luyện. Muốn cạnh tranh với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Indonesia, các VĐV cần nguồn đầu tư ổn định.

Điểm mấu chốt nằm ở mối liên hệ giữa giải cá nhân và đội tuyển. Danh hiệu trên World Tour quyết định thứ hạng, mà thứ hạng lại chi phối suất dự Olympic, Asian Games, Thomas Cup, Uber Cup và Sudirman Cup – những sân chơi mang danh quốc gia. Nói cách khác, cắt tiền cho giải cá nhân đồng nghĩa với việc làm yếu chính các đội tuyển đại diện.

Nguồn tin cũng chỉ ra rằng tại Asian Games, Ấn Độ có bốn đại diện vào tứ kết, trong đó hai người từng bị cắt kinh phí vì rơi khỏi khung thứ hạng bắt buộc. Đôi nữ Treesa Jolly/Gayatri Gopichand thì vừa giành huy chương giải vô địch thế giới ngay trên sân nhà.

Bóng ma 25 năm trước

Câu chuyện của Sen gợi nhớ Pullela Gopichand cách đây 25 năm. Khi đó, kinh phí của ông chỉ được duyệt vào phút chót, buộc ông bay đến Birmingham theo đường dài nhất với nhiều điểm quá cảnh để tiết kiệm. Ở những vòng đầu, phóng viên Ashish Chaddha của Star Sports có mặt đưa tin đã phải ngồi ghế chỉ đạo thay HLV. Gopichand sau đó vô địch All England. Một phần tư thế kỷ trôi qua, cách vận hành dường như chưa thay đổi nhiều.

Phân bổ nguồn lực: lỗi không chỉ từ một phía

Bài viết của The Indian Express không chỉ chỉ trích cơ quan quản lý. Tác giả thừa nhận cách chi tiêu của chính các VĐV cũng chưa hiệu quả. Một ngôi sao có thể đi kèm ê-kíp bốn người, trong khi 18 tay vợt còn lại của đội chỉ được chia nhau bốn nhân sự hỗ trợ. Sau Olympic Paris, huyền thoại Prakash Padukone cũng từng thẳng thắn yêu cầu các tay vợt hàng đầu phải đáp lại bằng thành tích khi đã nhận đủ hỗ trợ.

Hệ quả hiện rõ ở chặng châu Âu: Tanvi Sharma thi đấu mà không có HLV đi cùng. Những người lo hậu cần cho đoàn sang Phần Lan phải chọn giữa việc gửi thêm tay vợt Ashmita Chaliha hoặc HLV Park Tae-sang. Họ chọn Ashmita, và cô đáp lại bằng chiến thắng trước Akane Yamaguchi tại French Open ở Paris. Trước đó, danh hiệu Korea Masters hồi tháng 8 của Ashmita cũng đến khi cô không được tài trợ vì thứ hạng chưa đủ tiêu chuẩn.

Nút thắt ở lứa kế cận

Chi phí cầu là gánh nặng lớn với các trung tâm đào tạo từ Chennai đến Chandigarh, vốn đã nhiều lần đề nghị trợ giá cầu nhập khẩu. Tay vợt trẻ chỉ được hỗ trợ cho khoảng 6–8 giải mỗi mùa. Theo nguồn tin, điều này khiến quá trình chuyển lên tuyến trên chậm khoảng hai mùa giải, vì các đội phát triển cần thi đấu nhiều hơn để đạt thứ hạng đủ vào nhánh đấu Super 750 trở lên.

• Đơn nữ: Tanvi Sharma, Devika Sihag, Ashmita Chaliha, Anmol Kharb
• Đơn nam: Ayush Shetty với một năm bứt phá
• Đôi nữ: Treesa Jolly/Gayatri Gopichand, huy chương thế giới
• Đôi nam nữ: Dhruv/Tanisha đang tiến bộ

Nhận định

Nhận định của tòa soạn: Dữ kiện cho thấy cầu lông Ấn Độ đang ở giai đoạn làm mới khá hứa hẹn, nhưng cơ chế cấp kinh phí dựa chặt vào thứ hạng lại tạo ra vòng luẩn quẩn: tay vợt cần thi đấu để lên hạng, nhưng phải có hạng mới được tiền đi đấu. Trường hợp Ashmita – vô địch Korea Masters và thắng Yamaguchi khi không được tài trợ – là ví dụ cho thấy tiêu chí cứng có thể bỏ sót tài năng. Mặt khác, chiến thắng của Sen và Sindhu ở Hylo Open không nên được đọc là bằng chứng rằng VĐV "không cần tiền"; đó là kết quả của những tay vợt đã có nền tảng nhiều năm được đầu tư. Như Sindhu từng nói, thế hệ sau cần được hỗ trợ như cô đã từng nhận.

Góc nhìn cho cầu lông Việt Nam

Câu chuyện Ấn Độ có nhiều điểm đáng tham khảo cho các tay vợt và CLB trong nước. Thứ nhất, lịch thi đấu quốc tế cần được tính toán theo giá trị điểm xếp hạng, ưu tiên những giải mang lại nhiều điểm thay vì dàn trải. Thứ hai, chi phí cầu là khoản tiêu tốn lớn ở mọi cấp độ, từ đội tuyển đến phong trào; việc quản lý cầu tập hợp lý giúp tiết kiệm đáng kể. Thứ ba, sự cân bằng giữa đầu tư cho ngôi sao và cho lứa kế cận quyết định sức bền của cả một nền cầu lông. Một ê-kíp riêng hoành tráng cho một cá nhân có thể đổi lấy cơ hội thi đấu của nhiều tay vợt trẻ.

Điều rút ra từ Hylo Open không phải là sự lãng mạn của việc chiến thắng trong thiếu thốn, mà là lời nhắc rằng hệ thống tài chính minh bạch, dựa trên đánh giá tiềm năng thực tế, mới là thứ giữ cho thành tích không phụ thuộc vào may rủi.